Türkiye‘nin yüz ölçüsü yönünden küçük şehirlerinden biri olan Gümüşhane, Karadeniz’in doğu kısmında konumlanmaktadır. Doğu bölümünde Bayburt, batı bölümünde Giresun, kuzey bölümünde Trabzon ve güney bölümünde ise Erzincan şehri çevrelemektedir. Dağlık ve engebeli arazı yapısına sahip olup kuzeyinde Zigana Dağları, güneyinde ise Trabzon Dağları yer almaktadır. Torul, Kelkit, Kürtün, Şiran ve Köse adındaki beş ilçeye sahip şehirde yapılan nüfus sayımlarına göre toplamda 151 bin kişi yaşamaktadır.
Kov Kalesi
Gümüşhane tarih içerisinde ev sahipliği yapması şehrin toplamda 16 kaleyi bünyesinde barındırmasına neden olmuştur. Bu kalelerin yerleşim ve geçit alanlarının üzerinde konumlanıyor olması ise eski dönemde bölgenin ticaret yolunun öneminin ne denli büyük olduğuna kanıt niteliğinde adeta. Bu kaleler arasında Esenyurt Kov Köyü sınırları içerisinde yer alan Kov Kalesi, 2008 senesinde onarım çalışmaları tamamlanarak ziyarete açılmıştır. Merkeze 21 kilometre uzaklıkta yer alan Gümüşhane – Erzincan Devlet Karayolu güzergahında yer alıyor olup kaleye 6 kilometrelik stabilize yolla ulaşılmaktadır.
Bunun yanında yine aynı bölgede antik bir kentin bulunduğu düşünülmektedir. Arkeolojik Sit Alanı olarak ilan edilen kale ve çevresi Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki günümüze kadar ulaşabilen en görkemli kalesidir. III. Aleksios tarafından 1361 senesinde inşa edildiği varsayılan kalenin, Selçuklu Dönemi’nde kullanıldığı bilinen bilgiler arasındadır. Mimari yönden dikdörtgen planlı ve duvarları köşeli olarak yapılan kale yuvarlak ve düzgün burçlar ile desteklenmiştir. Yapımında moloz taşlar kullanılmış olup içerisinde düzgün bir şekilde olmayan kare şeklinde bir iç kale yer almaktadır. İç kalenin doğu yönünde sarnıç ve mutfak gibi yer mevcuttur.
Dış Kalenin Ortaçağ’ın ortalarında inşa edildiği sanılmakta olup en yüksek noktasının rakımı 1.760 metre kadardır. 130 metre yüksekliğe sahip bit ana kaya kütlesi üzerine kurulan yapının tüm bölümleri bu ana kaya kütlesi ile bir bütünlük içerisindedir. Kaleye ulaşım sağlamak için batı yönünden uzanan eğimli yolu kullanmanız gerekiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Gümüşhane Valiliği’nin iş birliği neticesinde restorasyon Yüzey Araştırmaları yapılmış olan kalede Atatürk Üniversitesi’nin kale içi ve çevresinde yaptığı yüzey araştırmalarında Ortaçağ ve yakın döneme ait keramik parçaları elde edilmiştir.
Baksı Müzesi
Çoruh Vadisi’ne doğru bakan bir tepe üzerine konuşlandırılmış olan Baksı Müzesi, ismini bir zamanlar Baksı olan köyden almıştır. Ancak köyün günümüzdeki ismi Bayraktar Köyü’dür. İçerisinde çağdaş sanat ve geleneksel el sanatlarına aynı çatı altında birleştirerek iç içe yer vermektedir. Bayburt doğumlu sanatçı ve eğitimci Hüsamettin Koçan’ın girişimleriyle 2000 senesinde 30 dönümlük bir araziyi kaplayan Baksı Müzesi’nde; sergi salonları, atölyeler, konferans salonu, kütüphane ve konuk evleri yer almaktadır.
Gümüşhane Konakları
Gümüşhane’nin kendine özgü mimari özelliklerinin en ilgi çekici örneklerinden biri varsa o da hiç kuşkusuz eski konaklarıdır. Milli kültürümüzde önemli ölçüde katkısı olan sanat değerlerimizdendir. Türk konut mimarisinin mühim parçası olan bu konakların sanatsal yapısında, doğal şartların getirileri yanında inanç, örf, adet, gelenek, kültür gibi sosyal etkilerin yansıdığını görebilirsiniz.
Süleymaniye Mahallesi
Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan Süleymaniye Mahallesi, gümüş renkli yamaçlarını arkasına almış Gümüşhane‘nin en eski yerleşim yeri olma niteliği taşımaktadır. Antik kent olarak adlandırılan bu bölge Türklerin, Ermenilerin ve Rumların çok uzun seneler bir arada huzur ve barış içerisinde yaşadıkları Kanuni Sultan Süleyman’ın yadigarı ve doğal kentsel bir sit alanıdır. İlk zamanlar İskender Dönemi hakimiyeti altına girmiş olan mahalle, arkasından Pontus Devleti’nin ve Doğu Roma İmparatorluğu içerisinde bulunmuştur. Ardından Selçuklu ve Moğol egemenliğine girip oradan da Akkoyunluların, Karakoyunluların ve Trabzon Rum Devleti’nin eline geçmiştir.
13. yüzyılda 10 mahallede 60 bin kişilik bir nüfusa ev sahipliği yapmış olup 1461 senesinde Osmanlı İmparatorluğu’na geçmiştir. Günümüzde bulunduğu bölgeye Kanuni Sultan Süleyman tarafından taşınmış olan mahallede 1900’lü yılların başlarında madencilik tamamen sona ermiştir, bu sebeple şehir çok fazla göç vermiştir.
Osmanlı İmparatorluğu zamanında 1520-1566 yıllarında Canca, Kurutuluş Savaşı’na dek Gümüşhane ve en son olarak Süleymaniye Mahallesi olarak adlandırılan bu yerleşim yeri şimdilerde halk arasında Eski Gümüşhane olarak bilinmektedir. Şehrin güneybatısında yer alıyor olup 4 kilometre uzaklıktadır. Zamanında; Asurlar, Urartular, Medler, Pers Krallığı, Makedonlar, Pontus Krallığı, Roma İmparatorluğu, Emeviler, Selçuklular ve en son olarak Osmanlı İmparatorluğu gibi tarihte önemli rolleri üstlenen pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.
Torul Cam Terası
Orta Çağ’da inşa edildiği bilinen ve Fatih Sultan Mehmet’in zamanında ise topraklarına katıldığı bilinen savunma ve gözetleme aması taşıyan Torul Kalesi’ne yakın mesafede ki zirve üzerine yapılan cam seyir terası yerden 240 metrelik yüksekliği ile aynı anda 50 kişiyi taşıyabilen cam teras, 90 metrekarelik bir alandır. Hem Türkiye’de ki örnekleri arasında en yükseklerden birisi hem de karayoluna 2 kilometrelik mesafesiyle en yakın ve ulaşılabilir cam teraslardan biri olma niteliğine sahiptir. Gelenlerin karşılaştıkları manzara karşısında büyüleniyor ve fotoğraf makinelerine sarılıyorlar adeta.
Karaca Mağarası
Gümüşhane’nin turizmine büyük katkıları olan Karaca Mağarası, Torul ilçesinde bulunuyor olup aynı adını aldığı Karaca Mahallesi’ne oldukça yakındır. Girişi bir insan girebilecek boyutta olup içeriği doğru gittikçe genişleyen mağaranın toplam uzunluğu 256 metre olan mağara yatay bir yapıya sahiptir. Beş salondan meydan geliyor olup hepsi birbiri ile bağlantılıdır.
Salonları birbirine kavuşturan mağara duvarları damlataş sütunlarından meydana gelmektedir. Geziniz sırasında birbirinden dikkat çekici damlataşlar, sarkıtlar, dikitler ve kalsit kritalleri, sütunlar ve bayraklara rastlayacaksınız. Karaca Mahallesi’nden 20 dakikalık bir yürüyüş yolculuğunun ardından rahat bir şekilde ulaşım sağlayacağınız Karaca Mağarası, kışın sıcak yazın ise serin yapısıyla doğal klima özelliği ile özellikle astım hastalarına iyi geldiği biliniyor. 12 ile 17 derece arasında değişen ısısı, %70 oranındaki nemi, polen ve tozlardan arınmış kaliteli oksijeni ile hastaların çok daha kolay nefes almalarına olanak sağlamaktadır.
Dolomitik kireç taşlarıyla gelişim gösteren karstik oluşumlarıyla kendini ön plana çıkartan mağara, önceki dönemlerde hak tarafından biliniyor olması ve keşfedilmesi hakkında çeşitli efsanelerinden dilden dile dolaşmasına karşın bilimsel açıdan ilk defa Karaca Mahallesi’nde Jeoloji Mühendisi Şükrü Eroz’ün 1990 yılında yapmış olduğu çalışmalar ile ünlenmiş, 1996 yılında resmi olarak turizme açılmıştır. Burada yeme-içme, dinlenme ve hediyelik eşyaları satın alabileceğiniz alanlar mevcuttur.
İçerisinde görülen beyazdan laciverte çeşitli renklerdeki travertenlerin ortaya çıkmasına sebep olan suyun içerisindeki demir ve magnezyum gibi erimiş mineral maddelerin çok yoğun olduğu olduğu kanısına varılmaktadır. Tavandan ve duvarlar sızan sular mağaranın taban kısmında gölcükler meydana getirmektedir. Ve hatta mağaranın sonunda olan gölcüklerin 1 metre kadar derinliktedir. Oluşumu hala devam eden 1 cm uzunluktaki sarkıt ve dikitler tam tamına 12 yılda oluşmaktadır. Mağara 15 milyon yıllık bir yaşa sahip olup barındırdığı renk ve motifler açısından dünyada bir benzerine çok nadir rastlanabilinmektedir.
Tomara Şelalesi
Gümüşhane‘nin Şiran ilçesine 14 kilometre uzaklıkta bulunan Tomara Şelalesi, Seydibaba Köyünde yer almaktadır. Suları tepe yamaçtan kayalar arasından ve yer altından kaynayarak dikey şekilde akarak yatağını oluşturmaktadır. En mühim özelliği ise hemen kaynağında oluşmasıdır. Bu noktadan çıkan su oldukça soğuktur. Bölgede pek çok farklı tür ağaca rastlayabileceğiniz gibi 25 metre yükseklikten akan gürül gürül suyun yaz aylarında size yaşatacağı ferahlığı hayal edin. Dar ve derin bir vadi içerisinden akışına devam eden şelalenin kış aylarında suyu artmakta olup yaz aylarında ise sıcak havanın etkisiyle azalır fakat tamamen kesilmemektedir.
Her ne kadar dik yamaçlardan meydana geliyor olsa da yöre halkı piknik yapmak için kullanmaktadırlar. Çevresine tesisler yapılmış olup yolu iyi duruma getirilmiştir. Şelaleye girişte herhangi bir ücret ödenmemekle birlikte otoparkı ücretlidir. Burası her sene düzenlenen ve ilki 2009 senesinde yapılmaya başlanan Şiran Tomara Şelalesi Kültür ve Turizm Festivali’ne ev sahipliği yapmaktadır. Şenlikler kapsamında halk oyunları, Bayraktepe yürüyüşü, kros ve bisiklet yarışmaları, konser, müzik ve eğlence programları gibi etkinlikler gerçekleştirilmektedir. Yapabilecekleriniz arasında yayla gezileri, ekoturizm faaliyetleri, tarihi alan gezileri, doğa yürüyüşü, fotoğrafçılık, atv, bisiklet aktiviteleri bulunuyor.
Anlatılan bir efsaneye göre; Seydi Baba Köyü’ndeki bir çoban her öğle saatinde sürüsünü ıssız bir noktada yatırarak abdestini alır ve namazını kılarmış. Sürünün susuz kaldığını iddia eden köylüler çobanı dava etmişler. Bir gün bu çobanı takip etmeye karar verirler. Yine öğle zamanı sürüsünü ıssız noktaya indiren çoban, elindeki deyneği toprağa vurmuş ve yerden çıkan su ile abdest alıp namazını kılmış sürüsü de suyunu içirmiş. Kendisini takip ettiğini farkederek sinirlenmiş kavalını bir tarafa, bıçak kılıfını başka bir tarafa fırlatmıştır. Bu iki nesnenin düştüğü noktadan suların fışkırdığı söylenmektedir.
Limni Gölü Tabiat Parkı
Limni Gölü Tabiat Parkı, Gümüşhane’nin Torul ilçesindeki Zigana Köyü’nde bulunuyor olup Büründüğü manzara ve ulaşım yollarının virajlı ancak oldukça düzgün oluşu kolaylık sağlar. 1721 rakıma sahip olan Saranoy Yaylası’nda konumlanan bu göl, ilk etapta bir mesire alanı tescil edilmiştir sonrasında zaman içerisinde tabiat parkı olarak kayıtlara geçmiştir. Şehirdeki önemli turizm alanı olan mesire alanında yapılan çevre düzenlemeleri ile tesis, çocuk oyun alanları, kamelyalar, mesire ve bungalov konaklama seçenekleri gibi pek çok yer yapılmıştır.
Artabel Gölleri Tabiat Parkı
Gümüşhane’nin Torul ilçesi sınırları içerisinde yer alan Artabel Gölleri Tabiat Parkı, 1998 senesinde 5859 hektarlık bölümü tabiat park ilan edilmiştir. Şehrin 3331 metrelik en yüksek tepesi Abdal Musa Tepesi’nin yamaçlarında bulunan ve Türkiye‘nin sayılı Milli Parklardan bir tanesidir. Parkın içerisinde buzul göl, krater göl, yaban hayat ve çeşitli bitkiler mevcut. Yaz dönemlerinde yayla amacıyla pek çok kişi gelmekle birlikte keyifli vakit geçirmek için gelen ziyaretçi sayısı oldukça fazladır.
Zigana Yaylası
2032 metre yükseklikteki Zigana Yaylası’nın bir diğer özelliği ise kayak merkezi olmasıdır. Buraya Gümüşhane’nin Trabzon yolu güzergahı üzerinde 60 kilometre ileride yer alan Zigana tünelini geçtikten sonra doğuya 3,5 kilometre düz yolu takiben ulaşım sağlanır. Yaz dönemlerinde çim kayağı, kış dönemlerinde ise kayak turizmi için uygun beldelerden bir tanesidir. Hem nemli deniz hem de kara ikliminin arasında kalmış değişik bir yerdir. Buradan 3 kilometre patika yol üzerinden ulaşım sağlanan Limli Gölü’nü ziyaret etmelisiniz.
Erikbeli Yaylası
Kürtün sınırları içerisinde bulunan Erikbeli Yaylası 1500’lü senelerden beri konaklama amaçlı kullanıldığı bilinen bilgiler arasındadır. Kadırga, Sazalanı, Çatma, Oğuz ve Ören yaylalara giderken bir mola verebileceğiniz bir yer olma niteliği taşıyor olup doğa ile iç içe olabileceğiniz bir yayladır. Sahip olduğu doğal çim alanlarıyla yazın cim kayağı yaparken, kışın uzun sürmesi üzerine kayak turizmine uygun oluşu kar kayağı sporlarına oldukça elverişlidir. Tüm bunların yanı sıra dağcılık, doğa yürüyüşleri, atlı spor gibi etkinliklerinin yapılmasına çok uygun olduğu için 1991 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir.
Taşköprü Yaylası
Yağmurdere bucağı Dumanlı Köyü içerisinde yer alan Taşköprü Yaylası, şehir merkezine 50 kilometre uzaklıktadır. Özel sektörde hizmet veren otel ve bungalov evlerin bulunduğu konaklama işletmelerinin bulunduğu yaylayı günübirlik olarak ziyaret edebileceğiniz. Burada yeme-içme olanakları yönünden oldukça müsaittir. Alabalık tesisleri, marketler, fırınlar, lokantalar, kıraathaneler,manavlar, marketler, kasaplar, çay bahçeleri PTT şubesi, cami, otopark, akaryakıt istasyonu, futbol sahası, oto tamirhanesi gibi çok seçenek mevcut.
Yayla içerisinde çim ve kar kayağına elverişli parkurlar değerlendirilebilir. Yaylanın çevresindeki doğal güzelleri, tarihi eserleri, zengin flora ve faunası, foto safari ve botanik turizmi için oldukça uygundur. İsmini yayladan geçen Erzurum Deresi, Karadeniz’e doğru Yanbolu Deresi üzerindeki kesme taşlardan yapılmış, Taşköprü’den almıştır. Halkın demesine göre Fatih Sultan Mehmet, Trabzon seferine bu yol üzerinden gitmiştir.
Camiboğazı Yaylası
Gümüşhane merkezden Torul Karaca Mağarası’na doğru devam ederek Krom Vadisi’ne ulaşılıyor. Buradan da düz yolu takip ederek Gümüşhane merkezden 40 dakika sonra, yaylaya ulaşmanız mümkün.
Kadırga Yaylası
Gümüşhan’ye 50 kilometre mesafede yer alan Zigana Tüneli’nden geçtikten hemen sonra sağa dönüp kuzeydoğu yönüne devam ederek ulaşılan Zigana Kayak Tesisleri’nden 17 kilometre sonra Kadırga Yaylası’na ulaşım sağlayabilirsiniz. Her sene geleneksel olarak temmuz ayının üçüncü haftası yapılan Kadırga Yayla Şenlikleri’ne pek çok insan katılarak eğlenceli vakit geçirmektedirler.
Güvende Yaylası
Yayla ismini, Güvenç Abdal’dan almış olup şehir merkezine 57 kilometre mesafede yer alıyor. Bu yaylada düzenlenen ve her sene yapıldığı için geleneksel hale dönüşen şenliklere katılarak tatilinizi keyifli hale getirebilirsiniz.
Torul Soğuksu Yaylası
Gümüşhane merkeze 36, Torul ilçe merkezine ise 12 kilometre mesafede yer alan Torul Soğuksu Yaylası, mesire alanı olarak kullanılıyor olup zengin bitki örtüsü ve çeşitli hayvanlara ev sahipliği yapmaktadır. Kaliteli oksijeni ile adeta bir klima özelliğine sahip olup çevresinde tuvalet, su deposu, çeşme, yağmurdan kaçmak için barınak, kamelyalar ve bekçi gibi pek çok tesis bulunmaktadır.
Kürtün Barajı
Gümüşhane’nin Harşit Çayı üzerinde konumlanan Kürtün Barajı, enerji üretmek maksatı ile 1999-2002 senelerinde yapılmış olup Doğankent projesi içerisinde inşa edilen 18 barajdan biridir. Ön tarafı beton olarak yapılan barajın taşıdığı bu özellik Türkiye‘de ilk olma niteliğine sahiptir. 2003 senesinde faaliyete açılan barajın gövde yüksekliği 113 metre kadar olup piknik yapmak için oldukça elverişlidir.
Zigana Kayak Merkezi
Zigana Geçidi’nin 3 kilometre doğusunda yer alan kayak merkezi, Gümüşhane iline 30 kilometre ve Trabzon Havaalanı’na 60 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Asfalt yollara sahip olup oldukça da bakımlıdır. Zigana Kayak Merkezi, Karadeniz Bölgesi’nin kış turizmini canlandıran mühim bir yerdir. Büyük bir bölümü ormanlarla bezeli olan Zigana’da kar kalınlığı 100 cm ile 150 cm arasında değişmektedir. Bir özelliği de var ki oda bu kalınlığı sezon boyu aynı kalmasıdır.
Her yıl yerli ve yabancı ziyaretçilerini misafir eden kayak merkezi, Türkiye’nin doğa ile iç içe geçen kayak merkezleri arasında yerini alıyor. Benzersiz güzelliğe sahip olan merkezde 661 metre uzunluğa ve saatte 843 kişi kapasiteye sahip. Kayak merkezi içerisinde kayak malzemeleri alabileceğiniz bir alan ve kayak dersi veren profesyonel eğitmenler mevcuttur.
Ocak ayında başlayan ve mart sonunda son bulan sezonu ile genişliği 100 metre ile 200 metre arasında değişen ve orta ile zor olarak adlandırılan 2 adet pisti bulunuyor 1900 metre ile 2500 metre yüksekliğindeki pistlere sahiptir. Ayrıca 1 adet teleskiye ve 1 adet baby lifte de bulunmaktadır. Burada konaklayabileceğiniz bir işletme yer alıyor olup içerisinde ısıtma sistemi, özel banyolu ve televizyonlu odalar, 150 kişi kapasiteli bir restoran, canlı müzik hizmeti gibi olanaklar mevcut. Hem Gümüşhane’ye hem de Trabzon’a yakın olması günübirlik turlar düzenlemek için oldukça elverişlidir.
0 Yorumlar